Standardy ochrony małoletnich
w Natify
Marzec r. 2026
Spis treści
Nasza misja …………………………………………………………………………………………………………………………….1
I. Nasze wartości ……………………………………………………………………………………………………………………..2
II. Informacje podstawowe dot. Standardów ………………………………………………………………………………2
III. Zasady bezpiecznych relacji …………………………………………………………………………………………………4
IV. Zasada ochrony wizerunku i danych ……………………………………………………………………………………..4
V. Zasady bezpiecznego korzystania z Internetu oraz procedura ochrony dzieci przed treściami
szkodliwymi i zagrożeniami ………………………………………………………………………………………………………5
VI. Zasady bezpiecznej rekrutacji Personelu ………………………………………………………………………………..5
VII. Zasady i procedury interwencyjne ………………………………………………………………………………………6
VIII. Zasady przeglądu, aktualizacji i dostępności Standardów ………………………………………………………6
IX. Podsumowanie ………………………………………………………………………………………………………………….7
X. Załączniki ……………………………………………………………………………………………………………………………7
Nasza misja
Celem wszystkich działań podejmowanych przez Natify (dalej jako Podmiot, Placówka) jest
zapewnienie dzieciom i młodzieży poniżej 18 r.ż. bezpiecznego i wspierającego rozwoju
środowiska. Wprowadzając Standardy Ochrony Małoletnich (dalej: Standardy), działamy
zgodnie z ustawą z dnia 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na
tle seksualnym i ochronie małoletnich oraz innymi obowiązującymi przepisami.
Standardy traktujemy nie tylko jako wypełnienie obowiązku prawnego, ale przede wszystkim
jako wyraz naszej odpowiedzialności i troski o dzieci, które są dla nas najcenniejszym
dobrem. Zobowiązujemy się do stałego podnoszenia kompetencji oraz budowania relacji
opartych na bezpieczeństwie, zaufaniu i wzajemnym szacunku.
1I. Nasze wartości
Poznaj wartości, które pozwalają nam tworzyć otoczenie, w którym nasi Uczniowie mogą
rozwijać się bezpiecznie, szczęśliwie i z pełną radością.
❖ Poszanowanie praw dziecka i dbałość o wszelkie standardy
Dbamy o przestrzeganie praw dziecka, w tym prawo do ochrony przed przemocą i
angażujemy się w inicjatywy wspierające nasze wartości. Z chwilą wejścia w życie przepisów
mających na celu ochronę dzieci, niezwłocznie podjęliśmy pracę w zakresie wdrożenia
Standardów ochrony małoletnich i współpracujemy z Kancelarią prawną i marką @edulegal,
którą wspiera nas w byciu na bieżąco ze wszystkimi zmianami prawnymi i dobrymi
praktykami.
❖ Bezpieczeństwo jako priorytet
Bezpieczeństwo postawiliśmy sobie za nasz priorytet. W tym celu dbamy o zapewnienie
środków i procedur mających na celu ochronę dzieci przed wszelkimi formami krzywdzenia.
❖ Aktywne słuchanie dzieci
Dziecko ma prawo do wyrażania swoich myśli, uczuć i obaw, co pomaga nam we wczesnym
wykrywaniu sygnałów potencjalnego krzywdzenia dzieci. Dzięki temu dzieci mogą dzielić się
z nami problemami, które pojawiają się w ich środowisku szkolnym czy wśród rówieśników, a
my możemy na wczesnym etapie informować rodziców o zauważonych sygnałach.
❖ Radosna nauka i zabawa
Promujemy naukę poprzez zabawę, aby dziecko mogło czerpać radość z odkrywania świata
w sposób naturalny i ekscytujący. To pomaga nam tworzyć bezpieczną przestrzeń dla
dziecka, w której może być sobą.
❖ Wspieranie dzieci w rozwijaniu umiejętności, pasji i talentów
Wierzymy w to, że dzieci potrzebują osobistego wsparcia w rozwoju swoich umiejętności,
talentów i pasji i chcemy im to zapewnić. Chcemy być ich partnerem na wspólnej drodze.
❖ Zapewnienie bezpieczeństwa emocjonalnego
Dbamy o tworzenie atmosfery, w której dzieci czują się bezpiecznie. Dzięki temu, budujemy
obszar zaufania i otwartego wyrażania swoich myśli i uczuć z poszanowaniem innych osób.
❖ Równość i sprawiedliwość oraz otwarcie na potrzeby innych
Dążymy do tego, aby każde dziecko miało prawo do bycia sobą, niezależnie od swoich
zainteresowań, talentów czy cech indywidualnych. Promujemy równe i sprawiedliwe
traktowanie dzieci, niezależnie od pochodzenia, płci czy innych cech, aby zapewnić im
ochronę.
II. Informacje podstawowe dot. Standardów
1. Sprawdź, co znajdziesz w Standardach Ochrony Małoletnich.
Standardy Ochrony Małoletnich obejmują swoim zakresem cztery obszary:
1) Polityka Ochrony Małoletnich, która określa:
a) zasady bezpiecznej rekrutacji pracowników,
b) zasady bezpiecznych relacji pomiędzy pracownikami a małoletnimi,
c) wymogi dotyczące bezpiecznych relacji między małoletnimi, a w szczególności
zachowania niedozwolone,
d) zasady reagowania w przypadkach, gdy podejrzewa się krzywdzenie
małoletniego,
22. 3. e) zasady ochrony wizerunku małoletniego i danych osobowych małoletniego,
f) zasady bezpiecznego korzystania z Internetu, w tym z mediów
społecznościowych,
g) zasady udostępniania Standardów;
2) Pracownicy w zakresie:
a) przestrzegania zasad bezpiecznej rekrutacji zgodnie z obowiązkiem wskazanym
w ustawie;
b) uczestnictwa w szkoleniach z zakresu Standardów i zaangażowania w tę
tematykę,
3) Procedury interwencyjne w zakresie:
a) swobodnego dostępu do procedur,
b) udziału w szkoleniach obejmujących tematykę rozpoznawania symptomów
przemocy,
c) znajomości ośrodków zapewniających nieodpłatne wsparcie w tym zakresie;
4) Monitoring w zakresie:
a) oceny zgodności Standardów z przepisami,
b) oceny Standardów pod kątem aktualnych potrzeb,
c) zasad dokumentowania z oceny podjętych działań.
W trosce o dobro małoletnich, Standardy Ochrony Małoletnich zostały przygotowane
m.in. z uwzględnieniem:
1) Konwencji o prawach dziecka przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów
Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r.,
2) 3) 4) Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.,
Ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy;
Ustawy z dnia 28 lipca 2023 r. o zmianie ustawy – Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz
niektórych innych ustaw;
5) Ustawy z dnia 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniem przestępczości na tle
seksualnym i ochronie małoletnich.
W Standardach Ochrony Małoletnich posługujemy się następującymi pojęciami:
1) Personel/Pracownik – każda osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę,
umowy cywilnoprawnej, umowy wolontariatu lub umowę o staż lub w inny sposób
współpracująca z nami;
2) Osoba odpowiedzialna – osoba wskazana w załączniku nr 1 jako osoba
odpowiedzialna za wprowadzenie Standardów, przyjmowanie zgłoszeń, składanie
zawiadomień, dokonywanie aktualizacji oraz realizację innych obowiązków opisanych
w Standardach Ochrony Małoletnich;
3) 4) Dziecko – Małoletni, tj. dziecko, które nie ukończyło 18 roku życia;
Rodzic/ Opiekun małoletniego (dalej jako Rodzic) – osoba, która jest uprawniona do
reprezentacji dziecka, m.in. rodzic lub opiekun prawny, w tym rodzic zastępczy;
5) Przemoc – wszelkie czynności zabronione lub karalne, podejmowane względem
małoletniego, w tym w szczególności polegające na ignorowaniu lub
nieprzestrzeganiu Standardów przez Pracowników, Opiekunów lub innych
małoletnich; czynności te mogą mieć formę m.in. psychiczną, fizyczną lub polegać na
zaniedbywaniu.
3III. Zasady bezpiecznych relacji
Poznaj zasady bezpiecznych relacji i współpracy, którymi kierujemy się w naszej
społeczności i które są kluczowe dla zapewnienia ochrony dzieci i młodzieży.
ZASADY BEZPIECZNYCH RELACJI POMIĘDZY PERSONELEM A MAŁOLETNIMI
1. Szacunek i komunikacja – zawsze kierujemy się dobrem dziecka, traktujemy je z
godnością i równo, bez względu na różnice. Używamy języka dostosowanego do wieku,
bez krzyku i poniżania;
2. Kontakt fizyczny – dopuszczalny tylko wtedy, gdy jest konieczny i bezpieczny (np.
pomoc przy upadku, wsparcie emocjonalne), zawsze z poszanowaniem granic i zgody
dziecka;
3. Bezpieczeństwo – każde dziecko ma prawo do poczucia bezpieczeństwa i ochrony
przed przemocą, zaniedbaniem i innymi zagrożeniami;
4. Reagowanie – każdy sygnał krzywdzenia lub niewłaściwego zachowania wymaga
natychmiastowej reakcji zgodnej z procedurą. Nie bagatelizujemy żadnych problemów;
5. Odpowiedzialność – każdy pracownik odpowiada za swoje działania i reakcje na
zachowania innych. Naruszenia są dokumentowane i skutkują konsekwencjami.
Szczegółowe zasady bezpiecznych relacji pomiędzy pracownikami a małoletnimi znajdują
się w załączniku nr 2.
ZASADY BEZPIECZNYCH RELACJI POMIĘDZY MAŁOLETNIMI
6. Życzliwość – okazujemy sobie przyjaźń i wsparcie, pomagamy nowym i młodszym
odnaleźć się w grupie;
7. 8. 9. Uczciwość – mówimy prawdę, nie plotkujemy i nie rozpowiadamy sekretów innych;
Wspólnota – dbamy o to, by nikt nie czuł się wykluczony;
Odpowiedzialność za innych – reagujemy, gdy ktoś jest krzywdzony albo wyśmiewany;
nie pozostajemy obojętni.
10. Bezpieczna zabawa – nie podejmujemy zachowań ryzykownych, bawimy się i
współpracujemy w sposób, który nie zagraża nam ani innym.
Szczegółowe zasady dotyczące bezpiecznych relacji pomiędzy małoletnimi znajdują się w
załączniku nr 3.
IV. Zasada ochrony wizerunku i danych
Poznaj zasady ochrony wizerunku i danych osobowych dzieci i młodzieży.
1. Zgoda – zdjęcia, nagrania czy publikacje z udziałem dziecka są możliwe tylko za zgodą
rodzica/opiekuna prawnego, oraz również za wiedzą/zgodą samego dziecka.
2. Cel i zakres – wizerunek i dane osobowe wykorzystujemy wyłącznie w celach
związanych z działalnością podmiotu (np. dokumentacja zajęć, promocja działalności), w
zakresie wynikającym z udzielonej zgody.
3. Poufność – nie udostępniamy danych osobowych ani wizerunku dzieci osobom
nieuprawnionym ani w miejscach, które mogłyby narazić dziecko na niebezpieczeństwo.
44. Bezpieczeństwo przechowywania – dokumenty, zdjęcia i nagrania z udziałem dzieci
przechowujemy w sposób zabezpieczony zgodnie z RODO i wewnętrznymi
procedurami.
5. Prawo do cofnięcia zgody – rodzice/opiekunowie mogą w każdym momencie cofnąć
zgodę na przetwarzanie wizerunku i danych dziecka; od chwili wycofania zgody podmiot
zaprzestaje ich używania.
Szczegółowe zasady ochrony wizerunku dziecka i danych osobowych dzieci znajdują się w
załączniku nr 4.
V. Zasady bezpiecznego korzystania z Internetu oraz procedura
ochrony dzieci przed treściami szkodliwymi i zagrożeniami
Poznaj zasady bezpiecznego korzystania z Internetu oraz procedurę dotyczącą ochrony
dzieci przed treściami szkodliwymi i zagrożeniami.
1. Internet jako narzędzie nauki – dostęp do Internetu w podmiocie służy wyłącznie celom
edukacyjnym (np. korzystaniu z platform językowych, oglądaniu materiałów
dydaktycznych). Użycie urządzeń do innych celów jest niedozwolone.
2. Korzystanie z własnych urządzeń – w trakcie zajęć małoletni mogą używać własnych
telefonów, tabletów czy laptopów tylko wtedy, gdy jest to potrzebne do nauki (np.
aplikacja słownikowa).
3. Kultura w sieci – małoletni szanują się nawzajem również online – nie wysyłają
obraźliwych wiadomości, nie wykluczają innych w komunikacji grupowej, nie kopiują ani
nie rozpowszechniają treści bez zgody autora.
4. Bezpieczne materiały – personel przed zajęciami upewnia się, że prezentowane treści
(filmy, gry językowe, ćwiczenia online) są dostosowane do wieku dzieci, wolne od reklam,
przemocy i innych treści szkodliwych.
5. Reagowanie na zagrożenia – każdy sygnał o treściach niebezpiecznych (np.
nieodpowiednia reklama, pop-up, cyberprzemoc) jest niezwłocznie zgłaszany
personelowi. Personel informuje o tym Osobę odpowiedzialną, o której mowa w
załączniku nr 1.
6. Ochrona prywatności – małoletni nie podają w Internecie swoich danych osobowych (np.
adresu, numeru telefonu, szkoły, hasła dostępu), ani nie publikują swojego wizerunku w
czasie zajęć bez wyraźnej zgody rodzica i personelu. Personel przypomina dzieciom o tej
zasadzie.
VI. Zasady bezpiecznej rekrutacji Personelu
Poznaj zasady bezpiecznej rekrutacji, które pozwalają nam wybierać najlepszych
współpracowników.
1. Weryfikacja kandydata – przed zatrudnieniem każda osoba przechodzi proces
rekrutacji obejmujący sprawdzenie kwalifikacji, doświadczenia, referencji oraz weryfikację
w zakresie niekaralności w zakresie przestępstw przeciwko małoletnim.
2. Ocena predyspozycji do pracy z dziećmi – w procesie rekrutacji zwraca się uwagę nie
tylko na kompetencje zawodowe, ale również na umiejętności interpersonalne, kulturę
osobistą, zdolność do pracy w grupie i postawę etyczną wobec dzieci.
3. Szkolenie i zobowiązanie do przestrzegania zasad – każda nowo zatrudniona osoba
zostaje zapoznana z obowiązującymi standardami ochrony dzieci, procedurami
interwencji i zasadami bezpiecznych relacji, a następnie potwierdza ich przyjęcie i
zobowiązanie do stosowania w codziennej pracy.
5Szczegółowe zasady bezpiecznej rekrutacji pracowników znajdują się w załączniku nr 5.
VII. Zasady i procedury interwencyjne
Zapewnienie bezpieczeństwa małoletnich to dla nas priorytet. Określiliśmy procedury, które
pomogą nam rozpoznawać symptomy wskazujące na krzywdzenie dziecka oraz
podejmować odpowiednie działania w celu ochronę małoletnich.
1. Personel ma obowiązek niezwłocznie reagować na wszelkie sygnały mogące świadczyć
o krzywdzeniu dziecka oraz zapewnić dziecku bezpieczeństwo w danej sytuacji.
W przypadku zgłoszenia krzywdzenia, nasz pracownik zobowiązany jest do
powiadomienia Osoby odpowiedzialnej wskazanej w Załączniku nr 1 oraz
udokumentowania zdarzenia.
2. Interwencja podejmowana jest zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa oraz
wewnętrzną procedurą opisaną w Załączniku nr 7 do Standardów, która obejmuje
procedury związane z podejrzeniem krzywdzenia lub powzięciem informacji o
krzywdzeniu małoletniego przez nasz personel, rodzica/opiekuna prawnego/ osoby
trzecie lub innych małoletnich.
3. W sytuacji zagrożenia zdrowia lub życia dziecka należy natychmiast powiadomić
odpowiednie służby (112) i działać w sposób zapewniający dziecku ochronę do czasu
przybycia pomocy.
Szczegółowe zasady i procedury interwencyjne znajdują się w załączniku nr 7.
VIII. Zasady przeglądu, aktualizacji i dostępności Standardów
Poznaj zasady monitorowania przez nas Standardów i zasady dostępności, które pozwalają
nam dostosowywać procedury do potrzeb dzieci i młodzieży.
1. Za wdrażanie i bieżący nadzór nad realizacją Standardów Ochrony Małoletnich
odpowiada Osoba odpowiedzialna, wskazana w Załączniku nr 1. Do jej zadań należy
m.in. monitorowanie przestrzegania Standardów, ich aktualizacja w związku ze zmianą
przepisów prawa lub zgłoszonymi uwagami od małoletnich, rodziców/opiekunów oraz
pracowników, a także przyjmowanie zgłoszeń o zdarzeniach zagrażających dziecku i
podejmowanie odpowiednich działań interwencyjnych, w tym zawiadamianie organów
ścigania lub sądu opiekuńczego.
2. Do obowiązków Osoby odpowiedzialnej należy także zapewnienie prawidłowego obiegu
dokumentacji dotyczącej incydentów związanych z bezpieczeństwem małoletnich.
Dokumenty są przechowywane w sposób uniemożliwiający dostęp osób
nieuprawnionych i objęte zasadą poufności. Dostęp mogą uzyskać jedynie osoby
posiadające stosowne upoważnienie.
3. Co najmniej raz na dwa lata Osoba odpowiedzialna dokonuje przeglądu i oceny
Standardów w celu sprawdzenia ich skuteczności oraz dostosowania do aktualnych
potrzeb dzieci i młodzieży. Ocena ta jest dokumentowana, a jej wyniki są podstawą do
ewentualnych zmian w procedurach i materiałach pomocniczych.
4. Pracownicy oraz współpracownicy podmiotu uczestniczą w szkoleniach dotyczących
ochrony dzieci, prowadzonych zarówno przez zewnętrznych ekspertów (np. Kancelarię
radcy prawnego Kingi Konopelko, fundacje zajmujące się ochroną małoletnich), jak i
wewnętrznie przez Osobę odpowiedzialną. Informacje o odbytych szkoleniach są
wpisywane do Rejestru szkoleń (Załącznik nr 8).
5. Standardy Ochrony Małoletnich są dostępne dla rodziców/opiekunów oraz dzieci poprzez
stronę internetową podmiotu, a także – w zależności od charakteru prowadzonej
działalności – w formie papierowej w lokalu, w miejscu łatwo dostępnym dla
6odwiedzających. Jeżeli podmiot działa wyłącznie on-line, Standardy udostępniane są
wyłącznie drogą elektroniczną
IX. Podsumowanie
Bezpieczeństwo dziecka jest fundamentem, na którym opieramy wszystkie nasze działania.
Wiemy, że bez poczucia zaufania i ochrony nie ma prawdziwego rozwoju. Dlatego nasze
Standardy nie są jedynie dokumentem – to zobowiązanie do uważności, reagowania i
budowania relacji opartych na szacunku.
Wierzymy, że dzięki wspólnym staraniom – dorosłych i dzieci – możemy tworzyć przestrzeń,
w której każdy małoletni ma prawo czuć się bezpieczny, ważny i traktowany z godnością.
X. Załączniki
Załącznik nr 1 – Osoby odpowiedzialne
Załącznik nr 2 – Zasady bezpiecznych relacji między personelem a małoletnimi
Załącznik nr 3 – Zasady bezpiecznych relacji między małoletnimi
Załącznik nr 4 – Zasady ochrony wizerunku i danych osobowych małoletniego
Załącznik nr 5 – Zasady bezpiecznej rekrutacji i współpracy z personelem
Załącznik nr 6 – Oświadczenia dla Personelu
Załącznik nr 7 – Procedury podejmowania interwencji w sytuacji podejrzewania krzywdzenia
lub posiadania informacji o krzywdzeniu małoletniego
Załącznik nr 8 – Rejestr szkoleń
Załącznik nr 9 – Rejestr incydentów
7
LISTA ZAŁĄCZNIKÓW
Zasady bezpiecznych relacji między personelem a dziećmi …………………………………………………………..1
3. Ochrona dziecka w sytuacjach zagrożenia ……………………………………………………………………..3
Zasady bezpiecznych relacji między dziećmi ……………………………………………………………………………….4
Zasady ochrony wizerunku i danych osobowych małoletniego ……………………………………………………..5
Zasady bezpiecznej rekrutacji i współpracy z personelem …………………………………………………………….6
Oświadczenia dla Personelu – dokument wewnętrzny …………………………………………………………………8
Procedury podejmowania interwencji w sytuacji podejrzewania krzywdzenia lub posiadania
informacji o krzywdzeniu małoletniego ……………………………………………………………………………………..9
Lista materiałów dodatkowych oraz ważnych miejsc wsparcia dla dziecka ……………………………………12
Rejestr szkoleń – dokument wewnętrzny ………………………………………………………………………………….13
Rejestr incydentów – dokument wewnętrzny ……………………………………………………………………………13
ZAŁĄCZNIK NR 1
Osoby odpowiedzialne
Osobą odpowiedzialną za przyjmowanie zgłoszeń, uruchamianie odpowiedniej ścieżki
interwencji i udzielenie dziecku krzywdzonemu wsparcia zgodnie ze Standardami ochrony
małoletnich jest: Emilia Maciukiewicz, dane kontaktowe: Maciukiewicz.emilia@gmail.com
ZAŁĄCZNIK NR 2
Zasady bezpiecznych relacji między personelem a dziećmi
W tym załączniku znajdziesz proste zasady, które pomagają nam budować bezpieczne i
dobre relacje między personelem a dziećmi. Chcemy, aby każde dziecko czuło się u nas
bezpiecznie, szanowane i ważne.
Poniżej jasno określamy, co jest dozwolone, a co absolutnie niedopuszczalne w kontaktach
dorosłych z dziećmi.
Zasady te są obowiązkowe dla wszystkich pracowników, współpracowników, wolontariuszy i
każdej osoby dorosłej, która ma kontakt z dziećmi w ramach naszej działalności (dalej jako
pracownik, personel)
Sprawdź nasze zasady:
1. Bezpieczna komunikacja
Każde dziecko ma prawo być wysłuchane, rozumiane i traktowane z szacunkiem.
Komunikacja bez przemocy jest podstawą naszych relacji.
Zasady:
1) Zawsze kierujemy się dobrem dziecka i jego najlepszym interesem.
2) Traktujemy dzieci równo – niezależnie od płci, pochodzenia, sprawności, orientacji czy
przekonań lub innych różnic. Personel nie może przyjmować prezentów czy pieniędzy
lub wchodzić w inny sposób w relacje zależności od rodziców/dziecka, co mogłoby
prowadzić do nierównego traktowania dzieci.
3) Pokazujemy dzieciom, że różnice są wartością, a nie powodem do wykluczenia czy
żartów.4) Budujemy relacje w oparciu o życzliwość i wsparcie; Rozmawiamy spokojnie i z
szacunkiem, bez zawstydzania, upokarzania, krzyku czy obrażania (krzyk tylko w sytuacji
zagrożenia bezpieczeństwa).
5) Stosowanie jakiejkolwiek formy przemocy wobec dziecka – fizycznej, psychicznej,
emocjonalnej czy seksualnej – jest zakazane.
6) Używamy języka dostosowanego do wieku dziecka, jasno tłumaczymy decyzje i
uwzględniamy jego zdanie. W przypadku osób ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi/
rozwojowymi czy emocjonalnymi – stosujemy indywidualne podejście i dostosowujemy
komunikację do potrzeb.
7) Spotkania odbywają się w przestrzeni otwartej, chyba że wynika to ze specyfiki usługi,
np. zajęć indywidualnych; unikamy sytuacji niejawnych
8) Informacje wrażliwe (np. zdrowotne w sytuacji osób ze specjalnymi potrzebami
zdrowotnymi, informacje dot. sytuacji rodzinnej) są poufne – nigdy nie ujawniamy ich
osobom nieuprawnionym.
9) Utrzymujemy kontakt z dziećmi wyłącznie w ramach ustalonych zasad, co chroni
zarówno dzieci, jak i pracowników; nie nawiązujemy prywatnych relacji z dziećmi (np. w
mediach społecznościowych, przez prywatne numery telefonu czy spotkania poza
placówką). Kontakt z dziećmi jest możliwy wyłącznie w ramach obowiązków służbowych.
10) Personel nie może proponować dzieciom alkoholu, wyrobów tytoniowych ani
nielegalnych substancji, jak również używać ich w obecności dzieci w czasie
wykonywania obowiązków służbowych lub pobytu na terenie szkoły.
Jesteśmy świadomi, że każde dziecko ma prawo wyrażać swoje zdanie i emocje, nawet jeśli
różnią się one od naszych oczekiwań.
2. Kontakt fizyczny
Każde dziecko ma prawo do bezpieczeństwa i poszanowania swoich granic. Żadna forma
przemocy fizycznej, psychicznej czy emocjonalnej nie jest dopuszczalna.
Zasady:
1) Kontakt fizyczny ma miejsce tylko wtedy, gdy jest to naprawdę potrzebne – i zawsze za
zgodą dziecka, np. pomoc przy upadku, udzielenie wsparcia czy przytulenie, jeśli dziecko
np. potrzebuje się uspokoić.
2) Kontakt fizyczny musi być uzasadniony, a każdy gest bezpieczny i neutralny. Dbamy o
przejrzystość i jawność w każdej sytuacji.
3) Każde dziecko ma prawo do swoich granic – i naszym obowiązkiem jest je szanować.
Jeśli dziecko mówi „nie” albo pokazuje, że nie chce kontaktu, natychmiast to
respektujemy.
4) Kontakt fizyczny nigdy nie może być ukrywany ani powiązany z gratyfikacją. Nie może
też wynikać z przewagi czy zależności. Jeśli zauważysz naruszenie tej zasady przez
innych, masz obowiązek zgłosić to przełożonemu i działać zgodnie z procedurą
interwencji.
5) W sytuacjach wymagających czynności opiekuńczych czy higienicznych zawsze dbamy o
to, by kontakt był ograniczony do niezbędnego minimum i zgodny z zasadami
bezpieczeństwa. Udzielając wsparcia dziecku zawsze dbamy o jego komfort i poczucie
godności. Pomoc powinna odbywać się w sposób dyskretny, z poszanowaniem
prywatności dziecka i w taki sposób, aby nie narażała go na zawstydzenie czy
wyśmiewanie ze strony rówieśników. Wsparcie udzielane dzieciom ze specjalnymipotrzebami edukacyjnymi wymaga dodatkowej uważności – najlepiej, aby odbywało się
w porozumieniu z rodziną dziecka oraz, w miarę możliwości, w obecności drugiego
pracownika;
6) W sytuacjach trudnych, w tym przy ryzyku zachowań agresywnych lub autoagresywnych,
działamy według indywidualnych, nieawersyjnych procedur – zawsze z poszanowaniem
godności dziecka i w celu zapewnienia bezpieczeństwa wszystkim.
Jesteśmy świadomi, że:
• każdy kontakt fizyczny z dzieckiem to sytuacja wymagająca szczególnej uważności –
nawet drobny gest może mieć duże znaczenie dla poczucia bezpieczeństwa dziecka;
• doświadczenia przemocy, zaniedbania czy nadużyć mogą wpływać na to, jak dziecko
reaguje na kontakt fizyczny – dlatego zachowujemy delikatność, cierpliwość i gotowość
do wyjaśnienia;
• naszym obowiązkiem jest nie tylko unikanie zachowań krzywdzących, ale też budowanie
zaufania i pokazywanie dzieciom, że ich granice są ważne i zawsze respektowane.
3. Ochrona dziecka w sytuacjach zagrożenia
Każde dziecko ma prawo do wsparcia, gdy spotyka je coś trudnego.
Zasady:
1) 2) Reagujemy na każdy sygnał przemocy, zaniedbania czy innej formy krzywdzenia.
Dziecko zawsze otrzymuje jasny komunikat, że nie jest winne ww. sytuacji i że zostanie
objęte pomocą.
3) 4) 5) Rozmowa z dzieckiem musi być spokojna, empatyczna i bez oceniania.
Zgłaszamy sytuacje zgodnie z obowiązującą procedurą, dbając o poufność.
Nigdy nie bagatelizujemy żadnych sygnałów zagrożenia.
Jesteśmy świadomi, że:
• dla dziecka rozmowa o trudnych doświadczeniach to akt odwagi, który wymaga naszej
uważności i szacunku;
• nie zawsze mamy pełny obraz sytuacji – dlatego kluczowe jest zgłaszanie problemów i
działanie zgodnie z procedurą, a nie samodzielne rozwiązywanie sprawy;
• każde dziecko ma prawo do ochrony i opieki – to nie jest przywilej, ale jego podstawowe
prawo.
4. Odpowiedzialność
Każdy dorosły, który pracuje z dziećmi, ponosi odpowiedzialność za swoje zachowanie i
przestrzeganie zasad. To nie jest kwestia wyboru – to obowiązek wynikający zarówno z
prawa, jak i naszej wspólnej troski o bezpieczeństwo dzieci. Odpowiedzialność oznacza, że
wszyscy jesteśmy rozliczani z tego, jak traktujemy dzieci i jak reagujemy w sytuacjach
zagrożenia.
Zasady:
1) Dzieci mają prawo zgłaszać Personelowi wszelkie sytuacje, które im się nie podobają,
sprawy niebezpieczne lub nieodpowiednie. Personel każdorazowo przyjmuje te
zgłoszenia. Ocena zasadności zgłoszenia oraz zakres działań w związku ze zgłoszeniem
powinna być podejmowana po przeanalizowaniu okoliczności.
2) Zarówno w przypadku zgłoszeń, jak i niezależnie od zgłoszeń – obowiązkiem każdego
pracownika jest zgłaszanie niepokojących sytuacji zgodnie z obowiązującą procedurą
interwencji.3) Odpowiedzialność nie kończy się na odpowiedzialności za swoje zachowania – obejmuje
także reagowanie na niewłaściwe działania innych dorosłych lub dzieci.
4) Nieprzestrzeganie zasad skutkuje konsekwencjami – zarówno prawnymi, jak i
wynikającymi z zawartych umów.
5) Nieznajomość zasad nie zwalnia z odpowiedzialności za ich przestrzeganie.
6) Przypadki, w których wystąpiło naruszenie bezpieczeństwa w relacjach między
małoletnimi a personelem, jak również między małoletnimi są dokumentowane w formie
pisemnej/elektronicznej.
Jesteśmy świadomi, że:
• odpowiedzialność to fundament zaufania – dzieci i rodzice muszą mieć pewność, że
mogą na nas polegać;
• odpowiedzialność nie kończy się po godzinach pracy – dotyczy również wizerunku i
postaw reprezentowanych poza miejscem pracy z dziećmi,
• dbając o przestrzeganie zasad, nie tylko chronimy dzieci, ale także siebie i
współpracowników przed nieporozumieniami i ryzykiem prawnym.
ZAŁĄCZNIK NR 3
Zasady bezpiecznych relacji między dziećmi
Chcemy, aby każde dziecko czuło się bezpiecznie także w kontaktach z rówieśnikami.
Przyjazne relacje oparte na szacunku, współpracy i życzliwości są równie ważne jak nauka
czy zabawa, dlatego ustalamy jasne zasady, które pomagają wszystkim budować atmosferę
bezpieczeństwa i zaufania. Sprawdź jakie zasady obowiązują w relacjach między dziećmi.
1. Życzliwa komunikacja, szacunek i równe traktowanie
Słowa mają ogromną moc – mogą budować albo ranić, dlatego w naszej społeczności
dbamy o to, by język był przyjazny i wspierający. Różnice między nami są wartością, a nie
powodem do odrzucenia.
Zasady:
1) Mówimy do siebie spokojnie i uprzejmie – bez krzyku, wyzwisk czy żartów, które mogą
kogoś zranić. Przemoc fizyczna, psychiczna czy emocjonalna jest niedopuszczalna.
2) Słuchamy innych z uwagą – nie przerywamy, a odmienne zdanie traktujemy z
szacunkiem. Zarówno Twój głos, jak i głos innych ma znaczenie.
3) Każdy ma prawo do własnych uczuć i przestrzeni – szanujemy je i nie naruszamy.
4) Traktujemy się uczciwie i sprawiedliwie – nie ma miejsca na wykluczanie, poniżanie czy
faworyzowanie.
5) Różnice są wartością – nie dyskryminujemy nikogo ze względu na wygląd, płeć,
pochodzenie, sprawność czy przekonania lub inne różnice.
2. Wsparcie i rozwiązywanie sporów
Każdy z nas może czasem potrzebować pomocy – zwłaszcza wtedy, gdy wydarzy się coś
trudnego, także w relacji z innymi dziećmi. Pamiętaj, że reagujemy, gdy ktoś jest krzywdzony,
dlatego możesz do nas zgłosić się wtedy gdy potrzebujesz wsparcia.
Zasady:1) Każdy ma prawo do pomocy – wspieramy się nawzajem, zwłaszcza w
trudnych chwilach.
2) Informacje o krzywdzeniu są traktowane poważnie i nigdy nie pozostają
bez reakcji.
3) Zaczynamy od rozmowy – staramy się znaleźć rozwiązanie spokojnie i
wspólnie.
4) Każda strona konfliktu ma prawo być wysłuchana.
5) W razie potrzeby uzyskania pomocy, dostępne są różne formy wsparcia,
np. bezpłatne wsparcie oferowane przez różne ośrodki, w tym bezpłatne
telefony zaufania dla dzieci i młodzieży.
3. Odpowiedzialność i dbanie o wspólne dobro
Każdy z nas ma wpływ na to, jak wygląda nasze otoczenie i relacje. Dbając o siebie, innych
i wspólną przestrzeń, budujemy społeczność, w której wszyscy czują się bezpiecznie.
Zasady:
1) Dbamy o wspólne mienie i przestrzeń – nie niszczymy tego, co należy do innych ani do
nas wszystkich.
2) Pamiętamy, że nasze zachowanie ma wpływ na innych – bierzemy odpowiedzialność za
swoje słowa i czyny.
3) Jeśli coś złego się wydarzy, nie ukrywamy tego – zgłaszamy dorosłym i staramy się
naprawić sytuację.
4) Wspieramy pozytywne zachowania – chwalimy się nawzajem i pokazujemy, że dobro się
liczy.
ZAŁĄCZNIK NR 4
Zasady ochrony wizerunku i danych osobowych małoletniego
Ochrona wizerunku i danych osobowych dzieci to nasz obowiązek wynikający zarówno z
prawa (m.in. RODO, ustawa o ochronie danych osobowych), jak i z troski o bezpieczeństwo i
dobro najmłodszych. Każde utrwalenie obrazu, głosu czy informacji o dziecku wymaga
szczególnej ostrożności, transparentności oraz poszanowania jego praw – w tym prawa do
prywatności i podmiotowego traktowania.
Dlatego kierujemy się poniższymi zasadami:
I. Zasady ogólne
1. Utrwalanie i publikacja wizerunku dziecka są dopuszczalne wyłącznie po uzyskaniu
pisemnej zgody rodzica/opiekuna prawnego. Dodatkowo pytamy o zgodę same dziecko,
respektując jego prawo do odmowy.
2. Wizerunek dziecka nie może być wykorzystywany w sposób, który mógłby naruszać jego
godność, prowadzić do stygmatyzacji, wykluczenia czy narażać je na inne zagrożenia.
3. Dziecko ma prawo odmówić udziału w fotografii lub nagraniu – jego decyzja jest w pełni
respektowana i nie wiąże się z żadnymi konsekwencjami, takimi jak wykluczenie z zajęć
czy ograniczenie w dostępie do aktywności.
4. Nigdy nie publikujemy materiałów, które mogłyby przedstawiać dziecko w sytuacjach
intymnych, krępujących czy ośmieszających.5. Zawsze analizujemy, jak dana publikacja może być odebrana w przyszłości – zarówno
przez dziecko, jak i przez jego otoczenie.
II. Zasady etyczne i praktyczne
6. Każdorazowo upewniamy się, że dziecko czuje się komfortowo i bezpiecznie w sytuacji
fotografowania lub nagrywania.
7. Przed podjęciem decyzji o publikacji zadajemy sobie pytania: Czy ta publikacja jest
naprawdę potrzebna? Czy nie istnieje inny sposób pokazania działalności placówki bez
ujawniania wizerunku dziecka?
8. Kierujemy się zasadą „empatii w praktyce” – zastanawiamy się, czy zgodzilibyśmy się na
publikację podobnego materiału z naszym udziałem.
9. W materiałach promocyjnych (strona internetowa, media społecznościowe, ulotki,
plakaty) preferujemy ujęcia grupowe. Indywidualne przedstawienie dziecka stosujemy
wyłącznie wtedy, gdy wymaga tego specyfika wydarzenia i posiadamy odpowiednie
zgody.
10. W publikowanych materiałach nie używamy pełnych danych osobowych. Jeżeli
konieczne jest podanie imienia, ograniczamy się wyłącznie do tej formy, bez
wskazywania nazwiska czy innych szczegółów.
III. Zasady dla pracowników i współpracowników
11. Pracownicy nie mogą rejestrować wizerunku dziecka na własne potrzeby ani
wykorzystywać go w celach prywatnych. Każde utrwalenie (zdjęcie, nagranie wideo czy
audio) musi mieć charakter wyłącznie służbowy i być zgodne z przyjętymi standardami.
12. W przypadku korzystania z usług fotografa, filmowca lub innej firmy zewnętrznej,
przekazujemy im obowiązujące zasady ochrony wizerunku i danych osobowych
małoletnich oraz egzekwujemy ich przestrzeganie.
13. Każda zgłoszona sytuacja naruszenia zasad ochrony danych lub wizerunku dziecka jest
niezwłocznie weryfikowana, analizowana i odnotowywana w rejestrze naruszeń.
IV. Zasady przechowywania i bezpieczeństwa danych
14. Zdjęcia i nagrania są przechowywane wyłącznie na urządzeniach służbowych lub
odpowiednio zabezpieczonych nośnikach. Dostęp do nich mają wyłącznie osoby
upoważnione.
15. Jeżeli materiał został wykonany na prywatnym urządzeniu pracownika w związku z
zadaniami służbowymi, należy niezwłocznie przekazać go na urządzenie placówki i
usunąć z własnego sprzętu. Kopiowanie i przechowywanie takich treści w celach
prywatnych jest zabronione.
16. Materiały zawierające wizerunek dzieci przechowywane są tylko przez okres niezbędny
do realizacji celu, dla którego zostały zgromadzone. Po jego upływie są bezpiecznie
usuwane lub niszczone.
ZAŁĄCZNIK NR 5
Zasady bezpiecznej rekrutacji i współpracy z personelem
Zapewnienie dzieciom i młodzieży bezpieczeństwa wymaga, aby osoby zatrudniane lub
współpracujące z nami były odpowiednio przygotowane i zweryfikowane pod kątem
kwalifikacji, wartości oraz predyspozycji do pracy z małoletnimi. Proces rekrutacji i dalszejwspółpracy odbywa się z zachowaniem przepisów prawa oraz niniejszych Standardów
ochrony małoletnich.
I. Rekrutacja personelu
1. Rekrutacja pracowników i współpracowników służy nie tylko sprawdzeniu ich kwalifikacji,
ale także ocenie postawy etycznej, podejścia do dzieci i umiejętności budowania relacji
opartych na szacunku.
2. Kandydat przedkłada dokumenty potwierdzające wykształcenie, doświadczenie i
dotychczasowy przebieg kariery zawodowej. W przypadku wyrażenia zgody przez
kandydata możliwe jest kontaktowanie się z wcześniejszymi pracodawcami/
zleceniodawcami w celu potwierdzenia referencji.
3. Każdy kandydat, zanim podejmie współpracę, podlega obowiązkowej weryfikacji w:
1) Rejestrze Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym – Rejestr z dostępem
ograniczonym oraz Rejestr osób w stosunku do których Państwowa Komisja do
spraw przeciwdziałania wykorzystaniu seksualnemu małoletnich poniżej lat 15 wydała
postanowienie o wpisie w Rejestrze. Wydruk z Rejestru dołączany jest do akt
osobowych pracownika (dotyczy umowy o pracę) lub innej dokumentacji dotyczącej
osoby zatrudnianej / współpracownika (dotyczy innych umów).
4. Kandydat ma obowiązek przedstawić:
1) zaświadczenie z Krajowego Rejestru Karnego o niekaralności w zakresie przestępstw
określonych w rozdziale XIX i XXV Kodeksu karnego, w art. 189a i art. 207 Kodeksu
karnego oraz w ustawie z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii lub za
odpowiadające tym przestępstwom czyny zabronione określone w przepisach prawa
obcego.
2) jeśli posiada inne obywatelstwo – informację z rejestru karnego państwa
obywatelstwa uzyskiwaną do celów działalności zawodowej lub wolontariackiej
związanej z kontaktami z małoletnimi, bądź informację z rejestru karnego, jeżeli
prawo tego państwa nie przewiduje wydawania informacji w celach wskazanych
powyżej;
3) oświadczenie o krajach zamieszkania z ostatnich 20 lat (innych niż Polska i kraj
obywatelstwa) według wzoru stanowiącego załącznik do Standardów a także
przedkłada informację z rejestrów karnych tych państw uzyskiwaną do celów
działalności zawodowej lub wolontariackiej związanej z kontaktami z dziećmi; jeśli
prawo państwa nie przewiduje wydawania informacji do celów działalności
zawodowej lub wolontariackiej związanej z kontaktami z dziećmi, przedkłada się
informację z rejestru karnego tego państwa;
4) jeżeli prawo państwa, z którego ma być przedłożona informacja o niekaralności, o
której mowa powyżej nie przewiduje wydawania takiej informacji lub nie prowadzi
rejestru karnego, wówczas kandydat składa pod rygorem odpowiedzialności karnej
oświadczenie o tym fakcie wraz z oświadczeniem, że nie był prawomocnie skazany w
tym państwie za czyny zabronione odpowiadające przestępstwom określonym w
rozdziale XIX i XXV Kodeksu karnego, w art. 189a i art. 207 Kodeksu karnego oraz w
ustawie z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii oraz nie wydano wobec
niego innego orzeczenia, w którym stwierdzono, iż dopuścił się takich czynów
zabronionych, oraz że nie ma obowiązku wynikającego z orzeczenia sądu, innego
uprawnionego organu lub ustawy, stosowania się do zakazu zajmowania wszelkich
lub określonych stanowisk, wykonywania wszelkich lub określonych zawodów albo
działalności, związanych z wychowaniem, edukacją, wypoczynkiem, leczeniem,
świadczeniem porad psychologicznych, rozwojem duchowym, uprawianiem sportu
lub realizacją innych zainteresowań przez małoletnich, lub z opieką nad nimi. Wzór
takiego oświadczenia znajduje się w załączniku nr 6;
5) Pod oświadczeniami składanymi pod rygorem odpowiedzialności karnej kandydat
składa oświadczenie o następującej treści: Jestem świadomy/a odpowiedzialności
karnej za złożenie fałszywego oświadczenia. Oświadczenie to zastępuje pouczenie
organu o odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.5. Celem tych wymogów jest wykluczenie z pracy z dziećmi osób, wobec których istnieją
przesłanki świadczące o zagrożeniu bezpieczeństwa małoletnich. Wynik tej weryfikacji
dokumentuje się i dołącza do akt pracownika lub współpracownika.
II. Przygotowanie i wdrożenie pracowników
1. Każda zatrudniona osoba (niezależnie od podstawy prawnej) zapoznaje się z niniejszymi
Standardami i potwierdza zobowiązanie do ich przestrzegania.
2. Stosujemy zasadę „zero tolerancji” wobec jakiejkolwiek formy przemocy czy
wykorzystania.
3. Prowadzimy szkolenia lub informujemy o zasadach obejmujących m.in. standardy
ochrony dzieci i obowiązki pracowników, rozpoznawanie symptomów krzywdzenia i
czynniki ryzyka, procedury interwencji w razie podejrzenia przemocy, ochronę danych
osobowych i wizerunku małoletnich. Wzmacniamy także kulturę odpowiedzialności i
czujności wobec potencjalnych zagrożeń.
4. Monitorujemy sposób przestrzegania Standardów, prowadzimy ewaluację działań i w
razie potrzeby aktualizujemy zasady, tak by odpowiadały aktualnym potrzebom dzieci i
wymogom prawa.
ZAŁĄCZNIK NR 6
Oświadczenia dla Personelu – dokument wewnętrzny
OŚWIADCZENIE PRACOWNIKA dotyczy każdego pracownika
OŚWIADCZENIE O STOSOWANIU SIĘ DO STANDARDÓW
Oświadczam, że zapoznałem / zapoznałam się ze Standardami ochrony małoletnich
funkcjonującymi i zobowiązuję się przestrzegania zasad w nich określonych.
………………
(czytelny podpis, data, miejscowość)
OŚWIADCZENIE O KRAJACH ZAMIESZKANIA dotyczy każdego pracownika
Oświadczam, że w okresie ostatnich 20 lat
nie zamieszkiwałem/am w państwach innych niż Rzeczypospolita Polska i
państwo obywatelstwa;
zamieszkałem/am w następujących państwach, innych niż Rzeczypospolita
Polska i państwo obywatelstwa: …………………………uzupełnić, o ile dotyczy
W przypadku zamieszkiwania w państwach innych niż RP i państwo obywatelstwa,
przedkładam informację z rejestrów karnych tych państw uzyskiwaną do celów
działalności zawodowej lub wolontariackiej związanej z kontaktami z małoletnimi/
informację z rejestrów karnych (lub w przypadku braku ww. informacji – oświadczenie
o niekaralności)
Jestem świadomy/a odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.
………………………………………………………………..(czytelny podpis, data, miejscowość)
OŚWIADCZENIE O NIEKARALNOŚCI (w przypadku braku rejestru)
Oświadczam, że w państwie ……………………. nie jest prowadzony rejestr karny/ nie wydaje
się informacji z rejestru karnego.
Oświadczam, że nie byłam/em prawomocnie skazana/y w państwie za czyny zabronione
odpowiadające przestępstwom określonym w rozdziale XIX i XXV Kodeksu karnego, w art.
189a i art. 207 Kodeksu karnego oraz w ustawie z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu
narkomanii oraz nie wydano wobec mnie innego orzeczenia, w którym stwierdzono, iż
dopuściłam/em się takich czynów zabronionych, oraz że nie nałożono na mnie obowiązku
wynikającego z orzeczenia sądu, innego uprawnionego organu lub ustawy, stosowania się
do zakazu zajmowania wszelkich lub określonych stanowisk, wykonywania wszelkich lub
określonych zawodów albo działalności, związanych z wychowaniem, edukacją,
wypoczynkiem, leczeniem, świadczeniem porad psychologicznych, rozwojem duchowym,
uprawianiem sportu lub realizacją innych zainteresowań przez małoletnich, lub z opieką nad
nimi.
Jestem świadomy/a odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.
………………………………………………………
(czytelny podpis, data, miejscowość)
ZAŁĄCZNIK NR 7
Procedury podejmowania interwencji w sytuacji podejrzewania
krzywdzenia lub posiadania informacji o krzywdzeniu małoletniego
Interwencja w sytuacjach zagrożenia bezpieczeństwa dziecka
Zapewnienie dzieciom bezpieczeństwa oznacza gotowość do reagowania zawsze, gdy
istnieje podejrzenie, że dziecko może doświadczać przemocy, zaniedbania lub innych form
krzywdzenia. Każdy sygnał traktujemy poważnie – naszym obowiązkiem jest weryfikacja i
podjęcie działań chroniących dziecko.
Interwencja przebiega z zachowaniem zasady: dziecko w centrum uwagi.
Czym jest krzywdzenie dziecka? Najważniejsze informacje
Krzywdzeniem dziecka określamy wszelkie działania lub zaniechania osób dorosłych bądź
rówieśników, które naruszają jego prawa, wolności, dobra osobiste albo zakłócają jego
rozwój. Może ono przybierać formę czynu zabronionego, ale także zaniedbania czy
długotrwałego braku troski.
W praktyce oznacza to zarówno przemoc i wykorzystywanie, jak i sytuacje, w których
dziecko nie otrzymuje wsparcia i opieki, do jakiej ma prawo.
Podstawowe formy krzywdzenia:
1) Przemoc fizycznaKażde działanie lub zaniechanie, które powoduje u dziecka obrażenia ciała, ból albo realne
zagrożenie zdrowia i życia. Przemoc fizyczna może mieć charakter incydentalny lub
powtarzający się. Sprawcą może być rodzic, opiekun, osoba odpowiedzialna za dziecko albo
inna osoba.
2) Przemoc psychiczna
Polega na długotrwałych zachowaniach raniących emocjonalnie i obniżających poczucie
własnej wartości dziecka. Przejawia się m.in. brakiem wsparcia emocjonalnego, wrogością i
odrzuceniem, lekceważeniem granic i indywidualności dziecka, demoralizacją oraz
narażaniem na bycie świadkiem przemocy
3) Przemoc seksualna i wykorzystywanie
To angażowanie dziecka w czynności o charakterze seksualnym – zarówno z kontaktem
fizycznym, jak i bez niego (np. ekshibicjonizm, rozmowy o treści erotycznej, komentowanie
wyglądu, udostępnianie pornografii, grooming). Każdy kontakt seksualny z osobą poniżej 15
roku życia stanowi przestępstwo.
4) Zaniedbywanie
Niezapewnienie dziecku podstawowych potrzeb – zarówno fizycznych, jak i emocjonalnych
czy edukacyjnych. Może być incydentalne, ale najczęściej ma charakter przewlekły.
5) Przemoc rówieśnicza (bullying)
To powtarzające się, intencjonalne działania rówieśników, które mają na celu wyrządzenie
krzywdy dziecku słabszemu lub znajdującemu się w gorszej pozycji. Może przybierać różne
formy: werbalną (wyzywanie, poniżanie, grożenie, nadawanie przezwisk, rozsiewanie
plotek), fizyczną (podkładanie nóg, bicie, blokowanie przejścia, popychanie, szczypanie,
plucie), relacyjną (izolowanie w zabawie, nastawianie innych przeciwko dziecku,
ignorowanie, wykluczanie z grupy, manipulowanie przyjaźnią), materialną (kradzieże,
wymuszanie pieniędzy, niszczenie własności dziecka, „pożyczanie” bez oddawania),
cyberprzemoc (, tworzenie fałszywych profili podszywających się pod dziecko, obraźliwe
wiadomości, publikowanie kompromitujących treści w sieci, wykluczanie z grup online,
rozsyłanie memów ośmieszających dziecko), przemoc o podłożu seksualnym (dotykanie,
kierowanie uwag i komentarzy o charakterze seksualnym, przymuszanie do czynności
seksualnych, przesyłanie niechcianych treści erotycznych), przemoc wynikającą ze
stereotypów i norm płciowych (np. w relacjach romantycznych rówieśników: kontrolowanie
poprzez telefon, ośmieszanie partnera/partnerki, wywieranie presji w związku, wykluczanie
ze względu na nieprzestrzeganie ról płciowych).
Procedura podejmowania interwencji
1. Rozpoznanie krzywdzenia/ podejrzenia krzywdzenia i zapewnienie bezpieczeństwa
1) Priorytetem jest ochrona dziecka przed dalszą krzywdą.
2) Każdy pracownik, który zauważy niepokojące objawy (fizyczne, emocjonalne,
behawioralne lub inne) lub uzyska informację o możliwym krzywdzeniu dziecka (dalej
jako Zgłoszenie krzywdzenia):
a) podejmuje działania minimalizujące ryzyko, m.in. zapewnia wsparcie emocjonalne
dziecku, które zgłasza krzywdę. W miarę możliwości należy poinformować dziecko,
że zostało wysłuchane i nie jest winne sytuacji;b) jeżeli istnieje bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia dziecka, pracownik
natychmiast powiadamia odpowiednie służby, dzwoniąc pod numer 112;
a) w przypadku gdy pracownik upewni się, że dziecko jest bezpieczne, niezwłocznie
informuje wyznaczoną Osobę odpowiedzialną (załącznik nr 1); w przypadku
Zgłoszenia krzywdzenia, którego miała dokonać Osoba odpowiedzialna, dalsze
działania powinna prowadzić osoba, której krzywdzenie zostało zgłoszone;
c) niezależnie od formy Zgłoszenia krzywdzenia do Osoby odpowiedzialnej sprawy,
informacja powinna zostać również udokumentowana w inny sposób, np. wysłana e-
mailem lub w formie papierowej np. notatki służbowej. Informacja powinna zawierać
m.in. opis faktów, informacji uzyskanych w sprawie (niezależnie od tego, czy zostały
zweryfikowane czy też nie) i obserwacji pracownika.
3) Osoba odpowiedzialna weryfikuje wstępnie Zgłoszenie krzywdzenia oraz ocenia czy
doszło do krzywdzenia oraz czy krzywdzenie zostało dokonane przez rodzica/ opiekuna/
członków rodziny, pracownika, osobę trzecią czy innych małoletnich.
4) W zależności od wyników wstępnej weryfikacji, Osoba odpowiedzialna podejmuje
działania niezbędne do zapewnienia bezpieczeństwa dziecku oraz podjęcia decyzji
dotyczącej dalszych kroków. W zależności od sprawy podejmuje takie działania jak m.in.:
a) rozmowa z pracownikiem, który odebrał zgłoszenie krzywdzenia dziecka,
b) rozmowa z dzieckiem i jego opiekunem, rozmowa z osobą krzywdzącą i opiekunem
(o ile korzystają z usług podmiotu i jest możliwość rozmowy), z tym zastrzeżeniem, że
w przypadku gdy dziecko/osoba krzywdząca jest krzywdzona przez opiekuna,
rozmowa jest prowadzona z drugim rodzicem lub inną osobą sprawującą opiekę nad
dzieckiem,
c) rozmowa z innymi osobami, które mogą mieć wiedzę dot. zgłoszenia,
d) analiza dokumentacji oraz poczynionych ustaleń,
e) w przypadku zgłoszenia krzywdzenia, którego miał dokonać pracownik, należy
odsunąć go od wszelkich czynności dotyczących zarówno dziecka objętego
zgłoszeniem, jak i innych dzieci, do czasu wyjaśnienia okoliczności sprawy.
5) Po weryfikacji sprawy, należy:
a) w przypadku gdy zgłoszenie zostało wniesione przez rodziców/opiekunów przekazać
rodzicom/opiekunom informację o tym, że podejrzenia krzywdzenia nie zostało
potwierdzone (jeśli brak jest podstaw uzasadniających ww. okoliczności),
b) w przypadku gdy zgłoszenie zostało określone jako uzasadnione, przygotować plan
wsparcia dziecka a także powiadomić odpowiednie instytucje.
6) Personel ma obowiązek zachować w poufności informacje uzyskane w związku ze
zgłoszeniem krzywdzenia/ podejrzenia krzywdzenia; Obowiązek poufności nie dotyczy
informacji przekazywanych odpowiednim instytucjom.
2. Plan wsparcia i powiadomienie odpowiednich instytucji
1. W przypadku podejrzenia, że dziecko doświadcza krzywdzenia, podmiot opracowuje plan
wsparcia w zakresie swoich możliwości.
2. Plan obejmuje w szczególności (w zależności od sprawy):
1) zapewnienie dziecku bezpiecznej atmosfery podczas zajęć, np. poprzez rozmowę
indywidualną, przeniesienie do innej grupy, wyznaczenie kogoś z personelu jako osoby
pierwszego kontaktu,
2) uwzględnienie doświadczenia krzywdzenia w komunikacji z dzieckiem (np. delikatność w
rozmowie, zachowywanie większego dystansu, nie poruszanie określonych tematów we
współpracy),
3) reagowanie na przemoc w grupie rówieśniczej, np. rozdzielenie dzieci, omówienie zasad
bezpiecznej komunikacji, wsparcie w odbudowaniu relacji,4) bieżący kontakt z rodzicami lub opiekunami, przekazanie im obserwacji oraz
rekomendacji dotyczących dalszego postępowania,
5) rozwiązanie umowy o pracę/ zlecenie z pracownikiem – w uzasadnionym przypadku w
przypadku gdy pracownik dopuścił się krzywdzenia;
6) wskazanie specjalistycznych placówek i organizacji, z których pomocy rodzina może
skorzystać (poradnie psychologiczno-pedagogiczne, ośrodki interwencji kryzysowej,
organizacje pozarządowe wspierające dzieci i rodziców, np. FDDS, Niebieska Linia),
7) zgłoszenie sprawy do właściwych instytucji publicznych tj.:
a) Policja lub Prokuratura m.in. gdy istnieje podejrzenie popełnienia przestępstwa
lub gdy popełniono przestępstwo (np. przemoc fizyczna, przestępstwo seksualne).
Zawiadomienie można zgłosić stacjonarnie lub on-linowo [ZGŁOSZENIE ON-LINE]
b) Ośrodek Pomocy Społecznej m.in. w przypadku zaniedbywania potrzeb dziecka,
problemów wychowawczych, przemocy w rodzinie (zgłoszenie należy wnieść do
właściwej miejscowo OPS)
c) Sąd rodzinny m.in. gdy konieczne jest podjęcie działań opiekuńczych wobec
dziecka (sąd właściwy miejscowo).
8) Plan wsparcia przygotowuje się we współpracy z rodzicami/opiekunami dziecka, a także
omawia w sposób zrozumiały dla samego dziecka. Jeżeli jednym ze sprawców jest
rodzic lub opiekun, działania podejmowane są w porozumieniu z drugim rodzicem albo –
gdy nie ma to zastosowania – z odpowiednimi instytucjami ochrony dziecka.
9) Podmiot ma obowiązek współpracować z instytucjami i przekazywać im rzetelne
informacje.
3. Dokumentowanie działań
1) Każdy etap interwencji powinien być odnotowany w rejestrze spraw dotyczących ochrony
dzieci.
2) Dokumentacja obejmuje: daty, opis zdarzeń, podjęte kroki, decyzje i powiadomione
instytucje.
Lista materiałów dodatkowych oraz ważnych miejsc wsparcia dla dziecka
WAŻNE NUMERY KONTAKTOWE:
• 112 – numer alarmowy (policja, pogotowie, straż pożarna).
• 116 111 – Telefon Zaufania dla Dzieci i Młodzieży (czynny 24/7, anonimowy,
bezpłatny).
• 800 120 002 – Ogólnopolski Telefon dla Ofiar Przemocy w Rodzinie „Niebieska Linia”.
• 800 100 100 – Telefon dla Rodziców i Nauczycieli w sprawie Bezpieczeństwa Dzieci.
• 800 12 12 12 – Dziecięcy Telefon Zaufania Rzecznika Praw Dziecka.
• 801 615 005– Telefon dla Ofiar Cyberprzemocy i Przestępstw w Sieci – Zgłaszanie
nielegalnych treści (Dyżurnet.pl).
CZAT RZECZNIKA PRAW DZIECKA przeznaczony dla małoletnich: CZAT
OŚRODKI WSPARCIA:
W zależności od potrzeb, pomoc można uzyskać w następujących podmiotach:• Ośrodki pomocy społecznej (OPS) – wsparcie w sytuacjach kryzysowych, interwencje,
pomoc materialna.
• Powiatowe centra pomocy rodzinie (PCPR) – m.in. pomoc psychologiczna, prawna,
wsparcie rodzin zastępczych.
• Ośrodki interwencji kryzysowej – natychmiastowe wsparcie psychologiczne i prawne
dla ofiar przemocy.
• Poradnie psychologiczno-pedagogiczne – diagnoza, terapia, opinie dla szkoły i sądu.
• Poradnie zdrowia psychicznego dla dzieci i młodzieży – opieka psychiatryczna i
psychologiczna.
• Specjalistyczne poradnie rodzinne – pomoc w sytuacjach kryzysów rodzinnych i
przemocy domowej.
• Fundacje i stowarzyszenia działające na rzecz małoletnich (np. FDDS, Niebieska
Linia, Komitet Ochrony Praw Dziecka).
• Środowiskowe centra zdrowia psychicznego (dla dzieci, młodzieży i dorosłych) –
kompleksowa pomoc w kryzysach psychicznych.
• Kuratorzy sądowi – kontakt przy wykonywaniu orzeczeń sądowych i sprawach
opiekuńczych.
• Policja (dzielnicowy, wydziały ds. nieletnich) – interwencja w przypadku przemocy,
zaniedbania, zagrożenia dziecka.
ZAŁĄCZNIK NR 8
Rejestr szkoleń – dokument wewnętrzny
1.
Lp. Imię i nazwisko Nazwa szkolenia Data
2.
3.
4.
ZAŁĄCZNIK NR 9
Rejestr incydentów – dokument wewnętrznyL.p. 1.
D a t a
incydent
u
R o d z a j
incydentu (kogo
dotyczy)
O k o l i c z n o ś ć
incydentu oraz inne
dodatkowe informacje
D z i a ł a n i a
zaradcze
Informacje
o zgłoszeniu
do instytucji